3 maart 2026, Den Haag. Landelijke politieke partijen en belangenorganisaties zetten vandaag een belangrijke stap richting een veiligere politieke cultuur. Zij ondertekenen het gezamenlijk geschreven protocol ‘Veilig online zichtbaar in de politiek’, een partijoverstijgende aanpak om politici beter te beschermen tegen online haat en intimidatie. Met deze samenwerking spreken de partijen een norm uit: voor online haat is geen plek in onze democratie.
Het protocol is ontwikkeld door de Werkgroep Veilig in de Politiek, een initiatief van Stichting Stem op een Vrouw. Volgens directeur Devika Partiman is de samenwerking een belangrijke mijlpaal: “Het laat zien dat veiligheid van politici álle politieke partijen raakt, en hoe goed er samenwerkt kan worden over partijkleur heen.” Het protocol helpt partijen online haat te herkennen, steun te organiseren en de impact ervan te beperken. Daarmee maken partijen afspraken over intern beleid en wordt de norm gesteld dat iedereen veilig moet kunnen meedoen in de politiek.
Stephanie Bennett, Provinciale Statenlid voor GroenLinks Groningen, vertelde bij de lancering: “We kunnen dit niet langer overlaten aan politici zelf. Eén zin in het protocol raakte me in het bijzonder: We moeten de ondersteuning van mensen in de politiek normaliseren.”
Het protocol is ondertekend door CDA, ChristenUnie, D66, GroenLinks, PvdA, Partij voor de Dieren, Volt en VVD. Ook Kennispunt Lokale Politieke Partijen en de Vereniging Nederlandse Gemeenten, Vereniging van Raadsleden, Nederlands Genootschap van Burgemeesters, Vereniging van Waterschapsbestuurders en de Vereniging van Griffiers ondersteunen het initiatief en werken mee aan de uitvoering.
Sharon Dijksma, voorzitter van de Vereniging Nederlandse Gemeenten en burgemeester van Utrecht, vertelde bij de lancering “We hebben allemaal een belangrijke rol om dit te agenderen. We gaan dit na 18 maart (gemeenteraadsverkiezingen, red.) direct met de nieuwe raad bespreekbaar maken.”
Het protocol is ontwikkeld door leden van de werkgroep ‘(On)Veilig in de politiek’, een werkgroep die in 2022 is opgericht door Stichting Stem op een Vrouw met ondersteuning van IZI Solutions.
De gemeente Amsterdam heeft meldingen van agressie en geweld tegen boa’s jarenlang verkeerd geregistreerd. Dat blijkt uit ons onderzoek vanuit Controle Alt Delete. Eerder gedeelde cijfers over geweld tegen boa’s zijn daardoor onjuist. Het geweld tegen boa’s in 2025 blijkt 40% lager te liggen dan in 2024. Dat is waarschijnlijk het gevolg van de meetfout in het GIR. De gemeenteraad is hier over geïnformeerd nadat de burgemeester op de hoogte werd gebracht van het onderzoek van Controle Alt Delete. In de gemeenteraad werden schriftelijke vragen gesteld. Diverse media hebben het inmiddels ook opgepakt zoals At5 en Parool.
In het kader van 50 jaar Srefidensi ontwikkelden Stichting Untold en Pakhuis de Zwijger een livecastreeks over de doorwerking van de Surinaamse onafhankelijkheid en de betekenis daarvan voor de stad Amsterdam. In deze laatste aflevering staat de nieuwe generatie centraal: jonge makers, denkers en erfgoeddragers die vandaag de verhalen van Surinaamse identiteit en Srefidensi verder dragen. Hoe verhouden zij zich tot het verleden, en hoe geven zij er op hun eigen manier betekenis aan in het heden? Welke verhalen worden doorgegeven en welke krijgen juist een nieuw kader, nieuwe taal of nieuwe vorm?
Dionne ging in gesprek met:
De NCDR maakt in 2026 van de bestrijding van anti-Zwart racisme een speerpunt. In Europees en Caribisch Nederland is er te lang te weinig gebeurd om anti-Zwart racisme effectief tegen te gaan.
Op 17 december 2024 riepen de Verenigde Naties het Tweede Internationale Decennium voor Mensen van Afrikaanse Afkomst uit, met als thema: “Mensen van Afrikaanse Afkomst: erkenning, rechtvaardigheid en ontwikkeling”. Dit Decennium biedt een belangrijke kans om de doorwerking van kolonialisme en slavernij structureel aan te pakken en anti-Zwart racisme daadwerkelijk te bestrijden. De NCDR vindt dat Nederland hierin verantwoordelijkheid moet nemen en anti-Zwart racisme actief moet bestrijden, met structurele hervormingen op het gebied van wetgeving, onderwijs, arbeidsmarkt, veiligheid, representatie en cultuur.
Met inclusieve participatie van Afro-Nederlandse gemeenschappen, experts en andere betrokkenen wil de NCDR komen tot adviezen en een gedragen, bindend en duurzaam Nationaal Actieplan tegen Anti-Zwart Racisme. Ook voortbouwend op bestaande initiatieven en bronnen zoals ons Zwart Manifest.
Internationaal symposium 21 maart
Op 21 maart 2026 organiseert de NCDR een internationaal symposium ter gelegenheid van de Internationale Dag voor de Uitbanning van Rassendiscriminatie en de Internationale Herdenkingsdag voor Slachtoffers van Slavernij en de Trans-Atlantische Slavenhandel (25 maart). Het symposium staat in het teken van anti-Zwart racisme en de doorwerking van het koloniaal en slavernijverleden.
Het doel van dit symposium is het delen en verkennen van concrete voorbeelden, kennis en strategieën die bijdragen aan de structurele verbetering van Zwarte levens in Nederland. Het is een belangrijk moment in het toewerken naar en de ontwikkeling van een Nationaal Actieplan tegen Anti-Zwart Racisme. Heb je interesse? Mail naar conferentie@bureauncdr.nl.
We blikken terug op een jaar vol inspirerende samenwerkingen, impactvolle opdrachten en mooie initiatieven waaraan we als IZI hebben mogen bijdragen.
Namens team IZI – ook degene die niet op foto staan – wensen we iedereen hele fijne dagen ❣️
Vind je ons werk belangrijk? Donaties zijn altijd welkom:
🔹️ Controle Alt Delete
◾️ Zwart Manifest
🌹Speciale oproep:
Word vriend van @surinamemuseum en @plant.eenolijfboom
Volg en support ook organisaties zoals:
@the_blackarchives
@pilp_nu
@bitsoffreedom
@panasiancollective
@speak_2019
@stichtingwepromise
@zetjein
@oyveyacts
@stemopeenvrouw
@kleurdekamer
Het nieuwe jaar staat voor de deur — een moment om vooruit te kijken, maar ook om terug te blikken op een jaar vol inzet, doorbraken en betekenisvolle acties. Samen zetten we ons in voor rechtvaardigheid, gelijkheid en transparantie, en dankzij jullie steun hebben we in 2025 belangrijke stappen gezet:
Etnisch profileren
Jaarlijks melden zich ongeveer 200 mensen bij ons na een ervaring met wetshandhavers. In 2025 bereikten we een belangrijke doorbraak: het College voor de Rechten van de Mens publiceerde een nieuw toetsingskader voor het gebruik van etniciteit in risicoprofielen. Daarin staat dat etniciteit nooit onderdeel mag zijn van een risicoprofiel, zowel bij overheidsinstanties als bij private partijen zoals banken en supermarkten. Wat ooit als een legitiem middel werd gezien, wordt nu erkend als discriminatie, en het toetsingskader legt duidelijke juridische kaders vast voor de strijd tegen etnisch profileren.
Politiegeweld terugdringen via schadeclaims
In 2025 zijn met hulp van Controle Alt Delete en Extinction Rebellion schadevergoedingen geëist door en toegekend aan demonstranten bij wie de politie Den Haag polsklemmen (“bokkenpootjes”) gebruikte. Met het eisen van schadevergoedingen willen XR en Controle Alt Delete de politie ontmoedigen om dit buitensporige geweld te blijven gebruiken. Ondanks eerdere oordelen van klachtencommissies dat polsklemmen bij vreedzame demonstranten disproportioneel en onrechtmatig zijn, blijft de politie deze techniek routinematig inzetten en zelfs trainen. Door demonstranten op te roepen massaal bewijs te verzamelen en schadevergoedingen te claimen — en deze waar mogelijk te doneren aan activistische bewegingen — wordt een financiële prikkel geïntroduceerd om politiegeweld terug te dringen. Deze aanpak staat niet op zichzelf: het gebruik van polsklemmen past in een bredere trend waarbij het demonstratierecht onder druk staat en politiegeweld een afschrikwekkend (“chilling”) effect heeft op burgers die hun recht op protest willen uitoefenen.
10 jaar Mitch Henriquez, 10 jaar monitoring fatale incidenten
Sinds de dood van Mitch Henriquez zet Controle Alt Delete zich actief in tegen fatale politie-incidenten, vanwege het gebrek aan transparantie van politie en Openbaar Ministerie over slachtoffers bij of na aanhouding. Het Ministerie van Justitie en Veiligheid registreert door ons alle fatale incidenten en niet meer alleen waarbij iemand om het leven kwam door een politiekogel. Ook wij staan niet stil. Wij hebben onze database doorontwikkeld, zodat je nu zelf kunt selecteren over welke onderwerpen je meer informatie wilt bekijken. Hiermee proberen we elke overledene onder politieverantwoordelijkheid een stem en gezicht te geven. Uit ons onderzoek blijkt dat 79% van de slachtoffers een migratieachtergrond heeft, wat betekent dat zij tien keer meer kans lopen te overlijden bij of na een aanhouding dan mensen zonder migratieachtergrond. Daarom vragen wij het Openbaar Ministerie om deze gegevens standaard te registreren, zodat ongelijke kansen zichtbaar worden en structureel aangepakt kunnen worden.
Dank aan onze vrijwilligers en supporters
Onze inzet zou niet mogelijk zijn zonder de geweldige steun van onze vrijwilligers en supporters. Van onze social media watchers, die berichten over etnisch profileren en buitensporig geweld signaleren en ons helpen contact te leggen met slachtoffers, tot onze analisten die cijfers en data onderbouwen voor publicaties en nieuwsberichten — jullie maken echt het verschil. En natuurlijk danken we ook al onze supporters, die ons werk financieel mogelijk maken. Samen zorgen we ervoor dat verhalen gehoord worden, discriminatie wordt bestreden en politiegeweld niet onopgemerkt of onbestraft blijft.
Ook supporter worden?
Ons werk is belangrijk, en we kunnen dit niet zonder steun. Wil je ons helpen om door te gaan met het bestrijden van etnisch profileren en politiegeweld? Steun ons werk met een donatie. Elke bijdrage maakt verschil.
De Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme presenteert een toekomstvisie op het Nederlandse non-discriminatierecht, onder de titel Samen voor gelijkheid. Deze toekomstvisie is gebaseerd op negen bijdragen van wetenschappers in samenwerking met maatschappelijke partijen. Hiermee opent de staatscommissie het gesprek over hoe het non-discriminatierecht vernieuwd kan worden, zodat daadwerkelijk recht wordt gedaan aan gelijke behandeling. Daartoe reikt de staatscommissie drie pijlers aan, als basis voor de verdere vernieuwing. De toekomstvisie bestaat uit negen preadviezen die elk een specifiek vernieuwingsvraagstuk binnen het non-discriminatierecht belichten. Denk aan structurele discriminatie, eenzijdig overheidshandelen, intersectionaliteit, algoritmische discriminatie en toegang tot het recht.
Onze bijdrage:
Aan van de preadviezen hebben wij meegewerkt, t.w.: ‘Meten is weten, meten is macht’ geschreven door Prof. Dr. K.M. de Vries en onze mr. Jair Schalkwijk.
Dit preadvies doet aanbevelingen voor een wettelijke regeling van equality data. Equality data geven inzicht in de aanwezigheid, aard en omvang van ongelijkheid en discriminatie en kunnen gebruikt worden om de effectiviteit van antidiscriminatiebeleid te meten. De beschikbaarheid van deze data is een belangrijke voorwaarde voor de bestrijding van structurele discriminatie. Op dit moment bestaat er in Nederland echter geen gerichte aanpak voor de verzameling en het gebruik van equality data. Het gebruik van zulke data is daardoor vrijblijvend en het is niet makkelijk om een overzicht te krijgen van de beschikbare data. Bovendien ontbreken waarborgen die het recht op zelfidentificatie van gemarginaliseerde groepen beschermen en hun zeggenschap over en toegang tot de verzamelde data garanderen. De aanbevelingen in dit preadvies bieden aanknopingspunten om equality data een uitdrukkelijke plek te geven in het Nederlandse gelijkebehandelingsrecht op een manier die de positie van gemarginaliseerde groepen beschermt en versterkt.
Een brede coalitie van 170 maatschappelijke organisaties roept de formerende partijen op om in het nieuwe regeerakkoord eindelijk een structurele, integrale en intersectionele aanpak van institutioneel racisme vast te leggen. Volgens de ondertekenaars staat het nieuwe kabinet voor een cruciale keuze: “Nu doorpakken, of toestaan dat discriminatie en uitsluiting verder toenemen.”
Urgente toename van racisme
In een brief aan de informateur(s) waarschuwen de organisaties dat racisme en discriminatie de afgelopen jaren zichtbaar zijn toegenomen, ondanks eerdere maatregelen. Zij wijzen op de groei van extreemrechts geweld, gewelddadige anti-azc-protesten, aanvallen op moskeeën, geweld tegen de lhbtiq+-gemeenschap, discriminerende algoritmen, hardnekkige discriminatie op de arbeids-, onderwijs- en woningmarkt, de uitsluiting van statushouders, toenemende dakloosheid en de structurele uitbuiting van arbeidsmigranten. Ook zien zij een duidelijke stijging van anti-Aziatisch racisme, antimoslimracisme, antisemitisme, antiziganisme en anti-Zwartracisme.
Nu een nieuwe fase in de kabinetsformatie is aangebroken, bieden de organisaties de informateur(s) 12 concrete beleidsvoorstellen aan om racisme in beleid, uitvoering en samenleving terug te dringen.
Initiatief van manifesten
De brief is opgesteld door de kartrekkers van het Zwart Manifest, het Manifest tegen Islamofobie, het Manifest tegen Anti-Aziatisch Racisme, het Joods Manifest en het Manifest tegen antiziganisme (i.o.). De 170 ondertekenaars vertegenwoordigen een breed spectrum aan organisaties, waaronder migranten- en vluchtelingenorganisaties, vrouwenorganisaties, lhbtiq+-organisaties, antiracisme-organisaties, meldpunten discriminatie, mensenrechtenorganisaties, vakbonden, politieke partijen en milieuorganisaties.
Concrete voorstellen aan de formerende partijen
De coalitie biedt de informateur(s) twaalf concrete voorstellen, uitgewerkt binnen vier hoofdthema’s:
Rechtsstatelijke en institutionele voorwaarden: structurele versterking van rechtsstatelijke bescherming en waarborgen tegen discriminatie.
Versterking van toezicht, beleid en uitvoering: maatregelen om discriminatie in beleid en uitvoeringspraktijk te voorkomen, te signaleren en te bestrijden.
Erkenning, gelijkwaardigheid en herstel: structurele aandacht voor historische en hedendaagse onrechtvaardigheden en de impact daarvan op gemeenschappen.
Preventie, bescherming en inclusieve representatie: betere bescherming van instellingen van gemarginaliseerde gemeenschappen en streven naar eerlijke en inclusieve vertegenwoordiging op alle niveaus.
Kabinet staat voor historische keuze
Volgens de ondertekenaars staat Nederland op een cruciaal kruispunt. “Of we kiezen voor een samenleving waarin iedereen in (gelijk)waardigheid kan leven, of we accepteren dat ongelijkheid en wantrouwen verder toenemen.” De coalitie roept de politiek op tot duidelijk leiderschap, bindende afspraken en uitvoerbaar beleid, in plaats van vrijblijvende ambities.
Op 3 november 2025 presenteerde de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme officieel de Discriminatietoets.
De Discriminatietoets is een interactieve methode waarmee beleidsmakers en publieke dienstverleners zelf onderzoek kunnen doen naar risico’s op discriminatie en etnisch profileren in beleid, processen en werkpraktijken. De toets is ontwikkeld door de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme, in samenwerking met wetenschappelijke experts, beleidsmakers en publieke dienstverleners.
Er is een Discriminatietoets voor Publieke Dienstverlening en een Discriminatietoets Beleidsprocessen. Hoewel de toetsen gemaakt zijn voor de publieke sector, zijn ze ook toepasbaar voor de private sector.
De toets is niet uit de lucht komen vallen. De Staatscommissie heeft de afgelopen jaren zorgvuldig gewerkt aan de ontwikkeling ervan, samen met verschillende overheidsorganisaties. In de pilotfase is samengewerkt met onder andere de gemeente Arnhem, de Douane en de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). In deze fase werd onderzocht hoe medewerkers omgaan met discriminatiedilemma’s, waar onbedoelde uitsluiting kan plaatsvinden en hoe procedures kunnen worden aangepast om gelijke behandeling te waarborgen. De resultaten waren duidelijk: bewustwording nam toe, knelpunten werden zichtbaar en concrete verbeteringen volgden.
Cemil Yilmaz van IZI Solutions was tijdens de lancering als expert gevraagd om deel te nemen aan een panel. Daarbij brachten wij het perspectief in vanuit de samenleving — en in het bijzonder dat van mensen die racisme en discriminatie melden.
Voor IZI Solutions is de Discriminatietoets een belangrijke stap in de goede richting. Het is positief dat er nu een instrument is waarmee organisaties zelf risico’s op discriminatie en etnisch profileren kunnen opsporen én aanpakken. De toets vergroot het lerend vermogen van organisaties en helpt hen om structurele verbeteringen door te voeren.
Maar: er zijn nog vervolgstappen nodig.
Meer dan 40% van de volwassen Nederlanders voelt zich eenzaam. Dit zijn niet alleen ouderen, ook steeds meer jonge mensen geven aan te kampen met eenzaamheid. Mede dankzij het internet leven we steeds meer langs elkaar heen in onze zelfgekozen bubbels. Ook de gentrificatie van steden werkt concentraties van ‘geslaagden’ in de hand – bubbels op zichzelf. Bovendien zijn we door de coronacrisis noodgedwongen versneld het contactloze tijdperk ingeleid: menig werknemer Zoomt en Slackt er vanuit huis op los. Het is bekend dat te lang alleen zijn mensen ziek maakt. VPRO Tegenlicht onderzoekt hoe we de eenzaamheid kunnen tegengaan en hoe we weer meer met elkaar in contact kunnen komen.
In gesprek met: Britta Hosman (Regisseur VPRO Tegenlicht), Achraf El Johari (Jongerenburgemeester van Amsterdam), Madelinde Hageman (Ontwerper van toolkits & platform Voor Eenzaamheid), Joep Sins (Kind- en jongerepsychiater in opleiding en professional bij @ease), Theo van Tilburg (Hoogleraar sociologie en sociale gerontologie | Vrije Universiteit Amsterdam).
Uit cijfers van Controle Alt Delete blijkt dat in de periode 2016-2019 drieëndertig mensen zijn overleden onder de verantwoordelijkheid van de politie. De helft van de overleden arrestanten vertoonde ‘verward gedrag’. In een derde van deze situaties wist de politie dat van tevoren. Controle Alt Delete heeft deze informatie gisteravond gepresenteerd op een avond over geweld door en tegen de politie in de Melkweg. Controle Alt Delete presenteerde ook een landkaart waarop te zien is dat het grootste aantal doden is gevallen in West-Nederland.
33 mensen overleden
In de periode 2016-2019 zijn drieëndertig mensen overleden bij hun aanhouding of bij vervoer naar het bureau. Veertien mensen werden doodgeschoten door de politie. Nog eens 19 mensen zijn volgens de politie overleden op een andere manier: overleden door cocaïnevergiftiging, zelfmoord in de politiecel, overleden aan een hoofdwond na een duw of onwel geworden tijdens vervoer naar het bureau.
In de overzichten die het Openbaar Ministerie halfjaarlijks publiceert, wordt alleen gecommuniceerd over de slachtoffers die vielen door een politiekogel. Het aantal dodelijke slachtoffers onder verantwoordelijkheid van de politie is daarmee twee keer zo hoog als publiek bekend is. Dionne Abdoelhafiezkhan: “Wij roepen het Openbaar Ministerie op om over alle dodelijke slachtoffers te communiceren”.
Helft van overleden personen vertoonde ‘verward gedrag’
Meer dan helft van het aantal personen dat overleed onder verantwoordelijkheid van de politie vertoonde, volgens pers- of mediaberichten, ‘verward gedrag’. In een derde van de gevallen was de politie hiervan op de hoogte voordat ze bij de persoon aankwamen.
Vragen Controle Alt Delete
De organisatie stelt vast dat er drieëndertig mensen overleden zijn terwijl zij onder verantwoordelijkheid of gezag van de politie stonden. Dit betekent volgens Controle Alt Delete niet dat al deze mensen omgekomen zijn door nalatig handelen van de politie, of dat de politie in al deze zaken strafrechtelijk verwijtbaar gehandeld heeft.
Controle Alt Delete vraagt zich af hoe het Openbaar Ministerie dan wel het Ministerie van Justitie en Veiligheid deze zaken beoordeelt en op welke manier er publiekelijk verantwoording wordt afgelegd over het optreden van de politie. Dionne Abdoelhafiezkhan: “In zaken waarbij burgers om het leven gekomen zijn, lijkt ons dit van groot belang”.
Tussen 2019 en 2021 heeft TNO in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) de methodiek objectief werven en selecteren ontwikkeld en gepilot bij 19 (grote) werkgevers.
De methodiek bestaat uit de volgende drietal wetenschappelijk bewezen interventies (nudges):
Inclusievere vacatureteksten
Objectievere eerst selectie
Gestructureerd interviewen
Tussen 2021 en 2024 heeft IZI samen met AWVN de methodiek doorontwikkeld en geïmplementeerd door middel van Community of Practices bij meer dan 80 MKB en grote werkgevers. Ook heeft IZI bijgedragen aan de door Movisie ontwikkelde e-learning gericht op het objectief werven en selecteren.
De methodiek richt zich op het selecteren van de beste kandidaten op basis van de voor de functie benodigde noodzakelijke competenties. Ook geeft het kandidaten een zo eerlijk mogelijke kans tijdens alle stappen van een werving- en selectieproces. Dit betekent dat er in de methodiek wordt afgestapt van bijvoorbeeld het opvragen van een CV en een motivatiebrief.
Praktijk
Werkgevers vinden het soms spannend dat sollicitanten niet meer de traditionele cv en motivatiebrief hoeven aan te leveren, want “motivatie is zo’n beetje het belangrijkste waar een kandidaat over moet beschikken.” Maar is dat wel zo? Lisanne Smits van De Normaalste Zaak nam met Hanneke Felten, senior onderzoeker bij Movisie en KIS en Lisa Molenaar, adviseur inclusieve arbeidsmarkt bij AWVN het begrip “motivatie” onder de loep. De bevindingen zijn hier te lezen.
Kritisch, Constructief & Verbindend
Wie maatschappelijke verbetering wil, bereikt dit niet door steeds hetzelfde te blijven doen.
Enjoy ✌🏽
